Thị trường thương mại điện tử (e-commerce) và thương mại xã hội (social commerce) Việt Nam đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ và trở thành một trong những thị trường hấp dẫn nhất khu vực Đông Nam Á. Sự phát triển của hạ tầng internet, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, cùng với sự thay đổi hành vi tiêu dùng của người Việt đã thúc đẩy sự bùng nổ của ngành này
1. Tổng quan thị trường thương mại điện tử Việt Nam (2014-2023)
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã có những bước tiến lớn trong giai đoạn từ năm 2014 đến 2023 (Statista). Theo Statista, giá trị thị trường thương mại điện tử B2C của Việt Nam năm 2022 đạt 16,4 tỷ USD, chiếm 7,5% tổng doanh thu bán lẻ của Việt Nam. Con số này dự kiến sẽ vượt 20,5 tỷ USD vào năm 2023, thể hiện tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ và liên tục của thị trường thương mại điện tử (e-commerce) tại Việt Nam.
Từ năm 2017, giá trị của thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã đạt 7.2 tỷ USD, tăng lên nhanh chóng cho đến năm 2023 với tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) rất cao.
2. Số lượng người dùng thương mại điện tử (2018-2022)
Sự phát triển của thị trường thương mại điện tử Việt Nam phần lớn được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng về số lượng người tiêu dùng trực tuyến, sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử và sự gia tăng của thanh toán trực tuyến. Cụ thể, theo Statista, số lượng người dùng thương mại điện tử tại Việt Nam đã tăng từ 39,9 triệu vào năm 2018 lên 57 triệu vào năm 2022, cho thấy tốc độ tăng trưởng ổn định trong bối cảnh người tiêu dùng Việt Nam ngày càng chấp nhận mua sắm trực tuyến. Với việc internet và thiết bị di động ngày càng phổ biến, số lượng người dùng dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong các năm tới, tạo điều kiện thuận lợi cho sự mở rộng thị trường thương mại điện tử.
Dự kiến, trong thời gian tới, số lượng người dùng và doanh thu thương mại điện tử vẫn sẽ tiếp tục tăng nhờ có sự phát triển của cơ sở hạ tầng viễn thông, Internet tại Việt Nam. Theo báo cáo của Kepios (2024), Việt Nam hiện có 78,44 triệu người dùng Internet trong tháng 1 năm 2024. Tỷ lệ thâm nhập Internet của Việt Nam đứng ở mức 79,1% tổng dân số vào đầu năm 2024. Mặt khác, Báo cáo Internet, tài nguyên Internet năm 2023 của Bộ Thông tin và Truyền thông cho thấy tỷ lệ người dân tiếp cận Internet tại Việt Nam là rất cao. Cụ thể, về tỷ lệ kết nối Internet cố định, có đến 79,1% tỷ lệ hộ gia đình kết nối Internet, 93,1% thôn, bản được bao phủ mạng cáp quang và 100% trường học kết nối Internet. Về tỷ lệ kết nối Internet di động, có đến hơn 85 triệu đăng ký thuê bao băng rộng di động, chiếm 99,85% dân số vùng phủ 3G/4G.
Xem thêm: Market and Customer Insight Reports Across Industries
3. Thị phần (market share) thương mại điện tử trong doanh thu bán lẻ (2015-2022)
Trong năm 2022, thương mại điện tử chiếm 7,5% tổng doanh thu bán lẻ tại Việt Nam, tăng mạnh so với mức 2,8% vào năm 2015. Đây là một bước phát triển quan trọng, cho thấy thương mại điện tử đang dần trở thành một phần không thể thiếu của nền kinh tế bán lẻ. Với tổng doanh thu bán lẻ của Việt Nam đạt hơn 4.789 nghìn tỷ VND trong năm 2022, phần doanh thu từ thương mại điện tử đã có ảnh hưởng lớn đến tổng thể nền kinh tế.
4. Các nền tảng thương mại điện tử hàng đầu và thị phần (2020-2024)
Theo báo cáo Statista (2024), thị trường thương mại điện tử (e-commerce) Việt Nam hiện đang do các nền tảng lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada, and Tiki chi phối. Trong đó, Shopee là nền tảng dẫn đầu với 67,9% thị phần trong quý 1 năm 2024, tiếp theo là TikTok Shop với 23,2%. Lazada chiếm 7,6%, trong khi Tiki chỉ chiếm 1,3% thị phần.
- Shopee: Với 2,12 tỷ USD giá trị tổng hàng hóa (GMV) trong quý 1 năm 2024, Shopee vẫn là nền tảng thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam. Số lượng người bán của Shopee vượt 262.000, cao hơn nhiều so với các nền tảng khác.
- TikTok Shop: Mặc dù mới ra mắt vào năm 2022, TikTok Shop đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường, với GMV đạt 721 triệu USD trong quý 1 năm 2024 và số lượng người bán đạt 121.000. Điều này cho thấy sức mạnh của thương mại xã hội và sự phổ biến của TikTok trong cộng đồng người tiêu dùng Việt Nam.
- Lazada: Nền tảng này đạt 240 triệu USD GMV trong quý 1 năm 2024 và có hơn 115.000 người bán. Mặc dù thị phần của Lazada thấp hơn so với Shopee và TikTok Shop, nhưng đây vẫn là một đối thủ cạnh tranh đáng gờm.
- Tiki: Là nền tảng thương mại điện tử nội địa duy nhất nằm trong nhóm dẫn đầu, Tiki đạt 40 triệu USD GMV trong quý 1 năm 2024, tuy nhiên, thị phần đang giảm sút khi cạnh tranh ngày càng khốc liệt từ các nền tảng quốc tế như Shopee và TikTok Shop.
Xem thêm: Chiến lược mở rộng thương hiệu cho doanh nghiệp Việt – khi thị trường đầy cạnh tranh và biến động
5. Hiệu suất của các danh mục sản phẩm
Các danh mục sản phẩm bán chạy nhất trên các nền tảng thương mại điện tử tại Việt Nam cũng có sự khác biệt rõ rệt:
- Shopee: Danh mục thời trang và phụ kiện dẫn đầu với doanh thu 14,5 nghìn tỷ VND trong quý 1 năm 2024. Đây là mảng sản phẩm chủ đạo nhờ số lượng người bán và người mua đông đảo.
- TikTok Shop: Danh mục thời trang và phụ kiện cũng là mảng bán chạy nhất, đạt doanh thu 8,1 nghìn tỷ VND trong cùng kỳ.
- Tiki: Sản phẩm công nghệ là danh mục mạnh nhất của Tiki, đạt doanh thu 150 nghìn tỷ VND trong quý 1 năm 2024.
- Lazada: Danh mục nhà cửa và lối sống chiếm vị trí dẫn đầu với doanh thu 838 tỷ VND.
Xem thêm các báo cáo thị trường, insight khách hàng của DTM Consulting
- Báo cáo xu hướng thời trang 2021 sau COVID-19
- Báo cáo xu hướng thị trường thời trang: dệt may và giày dép Việt Nam 2023-2030
- [BÁO CÁO] Hành vi chia sẻ thông tin sản phẩm thời trang trên Facebook của giới trẻ Việt Nam – Download PDF
- Báo cáo thị trường trang sức Việt Nam – Cập nhật 2023-2030 – Download PDF
6. Lưu lượng truy cập và hành vi người dùng (2024)
Lưu lượng truy cập trên các nền tảng thương mại điện tử tại Việt Nam chủ yếu đến từ thiết bị di động, đặc biệt là trên các nền tảng như TikTok Shop and Lazada, với 75% and 67% lưu lượng truy cập từ thiết bị di động tương ứng. Ngược lại, Shopee có tỷ lệ cân bằng hơn giữa truy cập từ máy tính để bàn (51,46%) và thiết bị di động (48,54%).
7. Tỷ lệ thâm nhập thị trường của các nền tảng (2022-2024)
- Shopee giữ vị trí dẫn đầu về tỷ lệ thâm nhập thị trường, với 79% người dùng internet tại Việt Nam cho biết họ sử dụng Shopee để mua sắm trực tuyến trong quý 2 năm 2024.
- TikTok Shop đã chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng, với tỷ lệ thâm nhập tăng từ 17% trong quý 3 năm 2022 lên 42% trong quý 2 năm 2024.
- Lazada and Tiki có tỷ lệ thâm nhập lần lượt là 52% and 24% vào năm 2024, tuy nhiên, cả hai nền tảng này đều có dấu hiệu giảm nhẹ khi cạnh tranh gia tăng từ các nền tảng như Shopee và TikTok Shop.
8. Xu hướng phát triển
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển bùng nổ, với sự cạnh tranh gay gắt giữa các nền tảng trong và ngoài nước. Shopee and TikTok Shop đang là những cái tên nổi bật nhất, trong khi Lazada and Tiki vẫn giữ được vị thế nhất định nhưng gặp nhiều thách thức trong việc mở rộng thị phần.
Các xu hướng mới, đặc biệt là thương mại xã hội (social commerce) do TikTok dẫn đầu, đang trở thành yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Cùng với sự gia tăng về số lượng người dùng di động, thị trường Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong những năm tới.
Kết luận
Thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, với sự dẫn đầu của các nền tảng lớn như Shopee and TikTok Shop. Mặc dù các nền tảng như Lazada and Tiki vẫn có chỗ đứng, nhưng sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ mới như TikTok Shop đang tạo ra những biến động lớn trong thị phần. Thương mại xã hội và sự gia tăng của các thiết bị di động sẽ tiếp tục là những xu hướng chủ đạo, thúc đẩy tăng trưởng thị trường trong những năm tới.
Doanh nghiệp bạn có đang cảm thấy quá cạnh tranh khi kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử? Hãy LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI để được tư vấn và hỗ trợ. DTM Consulting tự tin với đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm và chuyên môn sâu trong ngành có thể thực hiện nghiên cứu thị trường, đối thủ cạnh tranh and tư vấn chiến lược, đề xuất giải pháp cho trường hợp kinh doanh của bạn.
